Avrupa Birliği’nin (AB) Schengen bölgesine giriş yapan vatandaşlar için hayata geçirdiği yeni biyometrik sınır kontrol sistemi (EES), Avrupa’nın dev havalimanlarında tam anlamıyla kriz oluşturdu. Yaz sezonunda seyahat eden yolcular için saatleri bulan bekleme sürelerine neden olan uygulama, sınır yetkililerini ve havayolu şirketlerini sıra dışı bir yönteme başvurmak zorunda bıraktı. Havalimanlarında kuyruklar kontrolden çıktığında biyometrik kayıt sistemi tamamen kapatılıyor.
Hızlı çözüm standart uygulamaya dönüştü
Kademeli olarak devreye alındıktan sonra 10 Nisan’da tam kapasite yürürlüğe giren Giriş/Çıkış Sistemi’nin (EES) yol açtığı kaos, Politico’nun haberiyle gün yüzüne çıktı. AB mevzuatında yer alan ve sadece olağanüstü durumlar için öngörülen "esneklik" maddesi, yoğunluk nedeniyle Paris, Amsterdam, Frankfurt, Brüksel ve Milano gibi dev aktarma merkezlerinde standart bir prosedüre dönüştü. Air France-KLM yetkilileri, Paris ve Amsterdam’daki merkezlerde akıcı geçişi sağlamak adına kuyruklar uzadığında sistemi doğrudan kapattıklarını doğruladı.
Parmak izi ve yüz taraması yerine eski usul kontrol
Schengen alanına giren AB dışı ülke vatandaşlarını kapsayan EES uygulaması, pasaport damgalama devrini bitirip parmak izi ve fotoğraf kaydı almayı hedefliyordu. Ancak turizm sezonundaki yoğunluk nedeniyle cihazların önünde uzun kuyruklar oluştu. Lufthansa CEO'su Carsten Spohr, "AB giriş sistemi nedeniyle yolcularımız aktarmalı uçuşları kaçırdı, gecikmeler artık kabul edilemez boyutlara ulaştı" diyerek duruma sert tepki gösterdi.
Türk vatandaşlarını da ilgilendiriyor: 6 Eylül’e kadar muafiyet tanındı
Havacılık sektöründen yükselen itirazlar üzerine Avrupa Komisyonu geri adım atarak yaz sezonunu kapsayacak şekilde 6 Eylül’e kadar geçerli bir esneklik kararı tanıdı. Komisyon Sözcüsü Guillaume Mercier, EES yönetmeliğinin istisnai durumlarda biyometrik veri kaydının askıya alınmasına imkan tanıdığını belirtti. Bu muafiyet sadece havalimanlarında değil; Eurostar tren hatları, kara ve deniz sınır kapılarında da uygulanmaya başladı. Birçok yolcu, parmak izi ve yüz taraması yapmadan sadece klasik pasaport kontrolüyle sınırlardan geçmeye başladı.
Altyapı çöktü, 8 ülke uzatma istiyor
Sınır yetkililerinin ek iş yüküne hazır olmaması nedeniyle 2017'den bu yana ertelenen sistem, personel yetersizliği ve altyapı eksiklikleri nedeniyle kilitlenme noktasına geldi. Hemen her yolcunun sisteme ilk kez kayıt yaptırıyor olması bekleme sürelerini katlarken, aralarında İsviçre'nin de bulunduğu 8 üye ülke, 6 Eylül'de dolacak olan yaz esnekliğinin uzatılması için AB Komisyonu'na resmi başvuruda bulundu. Yetkililer, mevcut altyapıyla sistemde ısrar edilmesi halinde havalimanlarında ciddi kamu düzeni sorunları yaşanacağı konusunda uyarıyor.