Sermaye piyasalarını sarsan fon soruşturmasının ardından Borsa İstanbul'da satış baskısı ve güven kaybı sürerken, finansmana erişimde zorlanan reel sektöre yeni kredi desteği açıklandı. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Kredi Garanti Fonu (KGF) ve bankaların iş birliğiyle KOBİ'lere 50 milyar liralık ilave Nefes Kredisi kullandırılacak. Haziran ayından bu yana dağıtılan 45 milyar liraya eklenecek yeni kaynakla işletme başına kredi limiti 5 milyon liraya yükseltildi. Başvurular 3 Kasım Salı günü başlayacak. Krediler 6 ay anapara ödemesiz olmak üzere 48 aya kadar vadeyle verilecek. Ancak finansman maliyeti yüksek: Yıllık faiz oranı 24 aya kadar yüzde 36, daha uzun vadelerde yüzde 34 olacak. Kredi kullanımına ilişkin ek masraflar da işletmelerin toplam maliyetini artırabilecek.
TOBB, Kredi Garanti Fonu ve sekiz bankanın iş birliğiyle yürütülecek program kapsamında işletmeler 3 Kasım 2026 Salı gününden itibaren başvuru yapabilecek.
Yeni finansman paketinin, özellikle işletme sermayesi ihtiyacı bulunan küçük ve orta ölçekli işletmelere destek sağlaması hedefleniyor.
45 MİLYAR LİRALIK KREDİYE 50 MİLYAR LİRA DAHA EKLENİYOR
TOBB'un açıklamasına göre Nefes Kredisi programının 8 Haziran'da başlayan döneminde işletmelere toplam 45 milyar liralık kredi kullandırıldı.
İş dünyasından gelen yoğun talebin ardından yeni dönemde ilave 50 milyar liralık kredi hacmi oluşturulması kararlaştırıldı.
Böylece haziran ayından bu yana kullandırılan kaynakla yeni dönemde hedeflenen finansman birlikte değerlendirildiğinde programın büyüklüğü 95 milyar liraya ulaşabilecek.
Yeni düzenlemeyle işletme başına kredi üst limiti de 3 milyon liradan 5 milyon liraya çıkarıldı.
DAHA ÖNCE KREDİ KULLANANLAR DA YENİDEN BAŞVURABİLECEK
Yeni paketin dikkat çeken özelliklerinden biri, daha önce Nefes Kredisi kullanan işletmelerin de programdan yeniden yararlanabilecek olması.
TOBB'un açıkladığı koşullara göre bu yıl içerisinde kredi kullanan işletmeler, mevcut kredi tutarlarını 5 milyon liraya tamamlayabilecek şekilde ilave finansman talep edebilecek.
Örneğin daha önce 2 milyon liralık Nefes Kredisi kullanan bir işletme, yeni dönemde 3 milyon liraya kadar ilave kredi başvurusu yapabilecek.
Ancak ilave finansman için de bankaların kredi değerlendirme ve onay süreçleri geçerli olacak.
FAİZ ORANLARI YÜZDE 34-36: MASRAFLAR MALİYETİ ARTIRACAK
Program kapsamında uygulanacak faiz oranları ve vadeler de açıklandı. 24 aya kadar vadeli kredilerde yıllık yüzde 36, 24 ayı aşan vadelerde ise yıllık yüzde 34 faiz uygulanacak. Krediler, 6 ay anapara ödemesiz dönem dahil en fazla 48 ay vadeyle kullandırılabilecek.
Buna göre 6 aylık anapara ödemesiz dönem, işletmelerin ilk aylardaki nakit akışı açısından kolaylık sağlasa da kredinin faizsiz olduğu anlamına gelmiyor.
Ayrıca kredi tahsis ücretleri, KGF kefaletine ilişkin maliyetler ve diğer olası masraflar da işletmelerin toplam finansman giderini artırabilecek.
Özellikle üretim ve ticarette kâr marjlarının daraldığı bir dönemde, işletmelerin kredi faizinin yanı sıra toplam geri ödeme tutarını da dikkate alması gerekiyor.
FON KRİZİNİN ARDINDAN PİYASADA GÜVEN VE LİKİDİTE SORUNU
Yeni Nefes Kredisi paketinin açıklanması, sermaye piyasalarında eylül ayında başlayan fon krizinin etkilerinin devam ettiği döneme denk geldi. Borsa İstanbul'da bazı yatırım fonlarının ellerindeki hisseleri nakde çevirmekte zorlanmasıyla başlayan kriz, 16 Eylül'de geniş çaplı satış baskısına dönüşmüştü.
Sermaye Piyasası Kurulu, yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verirken, süreç çok sayıda yatırımcıyı etkiledi.
Ekonomim gazetesinin 31 Ekim'de yayımladığı kapsamlı incelemeye göre, tasfiye süreci ve kamu müdahalelerine rağmen sermaye piyasalarında güven kaybı ve nakit ihtiyacı devam ediyor.
Haberde, satış baskısının yalnızca sorunlu fonlarla sınırlı kalmadığı, bazı aracı kurumların da nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla ellerindeki varlıkları satmak zorunda kaldığı belirtildi.
Bununla birlikte yıllık yüzde 34-36 düzeyindeki faiz oranları, krediye erişim sağlansa bile geri ödeme maliyetinin işletmeler açısından önemli bir yük oluşturacağını gösteriyor.
Kredi miktarının artırılması kısa vadeli nakit ihtiyacının karşılanmasına yardımcı olabilirken, finansman maliyetinin yüksekliği kaynakların üretim ve yatırım kapasitesini ne ölçüde destekleyebileceği sorusunu da gündeme getiriyor.
GÖZLER 3 KASIM'DA: 50 MİLYAR LİRALIK KAYNAĞA TALEP NE OLACAK?
TOBB'un haziran ayında başlattığı programda beş ay içinde 45 milyar liralık kredi kullanılmış olması, KOBİ'lerin finansman talebinin büyüklüğünü ortaya koyuyor.
Yeni dönemde firma başına limitin 5 milyon liraya yükseltilmesiyle daha yüksek tutarda işletme sermayesine ihtiyaç duyan şirketlerin de programdan yararlanabilmesi amaçlanıyor.
Ancak piyasadaki nakit sıkışıklığı, yüksek faiz oranları ve bankaların kredi değerlendirme koşulları nedeniyle sağlanacak desteğin etkisi, kaynağın ne kadar hızlı ve hangi ölçekte işletmelere ulaştırılacağına bağlı olacak.
Fon soruşturmasının sermaye piyasalarında yarattığı güven sorunu devam ederken reel sektöre açılan 50 milyar liralık yeni kredi dilimi, Türkiye ekonomisinde finansmana erişim tartışmasını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.